Przyczyną problemów polskiego wymiaru sprawiedliwości jest sprawa podstawowa - zła organizacja i mała efektywność.

W pierwszym rzędzie należy zracjonalizować wydatki: przebudować sądownictwo i prokuraturę organizacyjnie tak, by wykorzystać jak najbardziej efektywnie kadry oraz zaplecze lokalowe. Zarówno sędziowie jak i prokuratorzy muszą być zwolnieni z obowiązków wykonywania czynności o charakterze techniczno-administracyjnym. Wysokość zarobków sędziów i prokuratorów trzeba powiązać z efektywnością ich pracy. Czas pracy sędziów i prokuratorów powinien być normowany, podobnie jak jest w większości krajów Unii Europejskiej, choćby przez wprowadzenie obowiązkowych dyżurów. W związku z tym, że w wielu małych sądach rejonowych ilość wpływających spraw jest znikoma, trzeba przeprowadzić analizę wydajności sądów rejonowych pod kątem możliwości ich reorganizacji.

Sądownictwo
Platforma Obywatelska postuluje uwolnienie sądów od obowiązku rozpatrywania spraw, które mogą być rozstrzygane w trybie pozasądowym, uwolnienie sędziów od obowiązku prowadzenia rejestrów państwowych, powiązanie efektywności pracy sędziów z wysokością ich zarobków oraz wprowadzenie jawności pracy sądu. Popieramy również wprowadzenie instytucji "szybkiego sądu", jako szczególnego trybu pierwszego stopnia dla rozpatrywania spraw karnych, prostych pod względem faktycznym i prawnym, ale dotyczących przestępstw popełnianych nagminnie i społecznie dolegliwych. Za zasadne uważamy również zniesienie funkcjonowania immunitetu sędziowskiego oraz utworzenie instytucji Sądu Dyscyplinarnego Zawodów Prawniczych. Postulujemy również zmianę systemu rekrutacji ławników i biegłych sądowych.

Jedną z priorytetowych kwestii jest również wzmocnienie pomocy prawnej dla osób znajdujących się złej sytuacji materialnej, a także dopuszczenie do udzielania podstawowej pomocy prawnej przez osoby po studiach prawniczych.

Prokuratura
Konieczne jest uproszczenie struktur prokuratury, w tym zastąpienie Prokuratury Krajowej i rozbudowanych komórek Ministerstwa odpowiedzialnych za Prokuraturę niewielkim Biurem Prokuratora Generalnego. Konieczne jest także zlikwidowanie nadzoru instancyjnego - zażalenia na decyzje prokuratorów powinny być rozpatrywane przez specjalnego sędziego do spraw śledztw;

Należy przeprowadzić reformę nadzoru służbowego - powinien go sprawować szef danej prokuratury. Koniecznymi zmianami są również wprowadzenie kadencyjności pracy szefów prokuratur rejonowych i okręgowych z ograniczeniem jej powtarzalności oraz wprowadzenie zasady "odpowiedzialności prokuratora za sprawę". Podobnie jak w przypadku sędziów efektywność pracy prokuratorów powinna być powiązana z wysokością ich zarobków.

Proponujemy również utworzenie instytucji "prokuratora wyznaczonego" powoływanego przez premiera na wniosek prokuratora generalnego do prowadzenia spraw szczególnie ważnych politycznie, w których podejrzanymi mogą być wyżsi funkcjonariusze publiczni. Niezbędne jest również oddzielenie politycznej funkcji ministra sprawiedliwości od podlegającego mu fachowego zwierzchnika prokuratury, jakim powinien zostać Prokurator Generalny. Rezultatem tych zmian będzie sprawnie działający i przejrzysty wymiar sprawiedliwości, co wpłynie znacząco na poczucie bezpieczeństwa obywateli i wzrost zaufania do państwa. Organy państwa przestaną być zalewane skargami na złe funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości oraz sposób prowadzenia postępowań lub ich przewlekłość.

cofnij